Buradasınız: Haberita » İş Dünyası » Acil Durumlara Çözüm Yine Meslektaşımızdan!

Artık acil durumlarda telefonunuzla en güvenli yoldan binadan çıkışa ulaşabileceksiniz. Peki nasıl? İşte tam da bu noktada TÜBİTAK 1001 Programı ile desteklenen –harita mühendisi– Prof. Dr. İsmail Rakıp KARAŞ yürütücülüğünde gerçekleştirilen Akıllı Tahliye Sistemi projesini Haberita’da ele alıyoruz.

Prof. Dr. İsmail Rakıp KARAŞ, sistemin çalışma prensibini şöyle anlatıyor; “Nasıl ki herhangi bir GSM vericisine yakın olduğumuzda telefonumuz otomatik olarak o anten üzerinden sisteme bağlanıyor ve hizmete başlıyor… Yakın gelecekte de, gökdelenlerin içine adım attığımız anda telefonlarımız tahliye sistemine kendiliğinden dahil olacak ve acil durumlarda otomatik olarak devreye girerek kullanıcıyı en güvenli yoldan çıkışa ulaştıracak.”

TÜBİTAK tarafından 112Y050 no ile desteklenen “AKILLI DİNAMİK TAHLİYE SİSTEMİ – Zeki Denetim Teknikleri ile Acil Durumlara Yönelik Kullanıcı Bazlı Akıllı Bina Tahliye Modelinin Geliştirilmesi ve RFID Tabanlı Üç Boyutlu Mobil Konum Belirleme ve Navigasyon Sisteminin Tasarlanması” başlıklı proje hangi durumlarda bize yardımcı olacak?

Akıllı Tahliye Sistemi projesi çalışmaları devam ediyor.

KARAŞ, projenin çok kritik durumlarda bize yol göstereceğinden bahsederken, “Biliyorsunuz, günümüzün modern şehirlerinde çok katlı, karmaşık ve geniş alanlara yayılmış binaların sayısı her geçen gün artmakta. Onlarca kat, yüzlerce koridor, oda ve geçitlerden oluşan bu binalar, hem karmaşık yapıları, hem de barındırdıkları nüfus itibarı ile adeta birer küçük şehir gibiler. Dolayısıyla çözülmeyi bekleyen birçok yeni problem karşımıza çıkmakta. Acil durumlarda hızlı ve sorunsuz tahliye bu problemlerden en başta geleni. Özellikle de yangın anında panik, izdiham, yığılma, birbirini çiğneme, çıkışlara ulaşamama gibi durumların oluşması çok sık karşılaşılan bir durum.” dedi.

KARAŞ, gerçekleştirdikleri proje ile, duman ve yangın gibi çevresel etkenler ile yaş ve engellilik gibi insan kaynaklı etkenleri dinamik olarak göz önüne alan, 3B Coğrafi Bilgi Sistemleri kapsamında etkileşimli ve gerçek zamanlı bir şekilde kişiye özel tahliye güzergahını üreten bir Akıllı Tahliye Sistemini geliştirmeyi amaçladıklarını ifade etti.

“3B Ağ Modeli”nin tasarlanmasında İleri Beslemeli Yapay Sinir Ağlarını kullandıklarını söyleyen KARAŞ, “Ayrıca afetzedeleri cep telefonlarını kullanarak sesli ve üç boyutlu görüntülü yönlendirmek amacıyla, RFID tabanlı bir mobil Konum Belirleme ve Navigasyon Sisteminin tasarımını da gerçekleştirdik. RFID teknolojisi, barkod benzeri çalışan fakat barkoda göre okuma alanı çok daha geniş olan bir etiketleme ve kimliklendirme sistemidir. Projenin uygulanması ve test edilmesi için Teknoloji ve Mühendislik fakülte binalarımızı içine alan bütünleşik bina kompleksini kullanıyoruz. Tavanlardaki RFID etiketleri personelimizin dikkatini çekiyor olmalı. Konum Belirleme ve Navigasyon Sistemi köprü ve geçitlerle birbirine bağlı ve oldukça karmaşık olan bu çalışma alanının belirli kısımlarında denenmeye devam etmektedir.” dedi.

Navigasyon sisteminin ardından, 3B Coğrafi Bilgi Sistemleri kapsamında geliştirdiğimiz Akıllı Tahliye Modelini çeşitli senaryolar altında söz konusu çalışma alanına uygulayacak ve test edeceğiz diyen KARAŞ, “Bina kompleksinin kritik noktalarında sensörler olduğu varsayılarak yapılacak testlerde, konum belirleme sistemi yoluyla elde edilecek nüfus yoğunluğu bilgisi, mobil cihaz/cep telefonlarınca sisteme gönderilen kişisel bilgiler (yaş cinsiyet vb.) ve sanal sensör/dedektörlerden gelen veriler (duman, yangın vb.) birer parametre olarak Akıllı Tahliye Modelinin girdisi olacak. Bu parametrelere göre üretilen tahliye güzergahlarına bağlı olarak kişiler reel olarak yönlendirilecek, senaryo kapsamında tahliyeleri sağlanacak.” dedi.

Akıllı Tahliye Sistemi projesinin bursiyerleri Emrullah DEMİRAL ve Ar. Gör. İdris KAHRAMAN.

Proje ekibimiz temel olarak altı kişiden oluşuyor. Proje yürütücüsü Prof. Dr. İsmail Rakıp KARAŞ, araştırmacı olarak ise Yrd. Doç. Dr. Ümit ATİLA ve Yrd. Doç. Dr. Muhammed Kamil TURAN projede yer alıyorlar. Projenin başlangıç aşamasında Yrd. Doç. Dr. İlhami Muharrem ORAK‘ın da kayda değer katkıları bulunuyor. Dr. Ümit ATİLA ilk aşamada bursiyer olarak görev almış ve “Üç Boyutlu Coğrafi Bilgi Sistemleri Kapsamında Zeki Denetim Teknikleri ile Acil Durumlara Yönelik Kullanıcı Bazlı Akıllı Bina Tahliye Modelinin Tasarlanması” başlıklı doktora tezini proje kapsamında başarıyla tamamlamış. Mezuniyetinin ardından bölümde göreve başlamış ve aynı zamanda projede de araştırmacı konumuna yükselmiş. Bursiyerlerden Emrullah DEMİRAL RFID tabanlı Konum Belirleme ve Navigasyon Sistemi üzerine çalışıyor. Bu konudaki Yüksek Lisans tezini tamamlamak üzere. Bir diğer bursiyerimiz Araştırma Görevlisi İdris KAHRAMAN, proje çalışma sahasındaki binaların 3B Modellerinin elde edilmesinde katkıları olmuş ve Yüksek Lisans tezini bu alanda tamamlamış. Halihazırda doktora çalışmasına devam eden Okutman Yasin ORTAKÇI ise proje kapsamındaki mobil uygulamalar ile iletişim altyapısını temel alan çalışmalarını yoğun bir biçimde sürdürüyor.

2015 yılında tamamlanan proje, daha bitmeden proje kapsamında pek çok yayın gerçekleştirildi ve farklı çıktılar üretildi.

Peki, projede hangi aşamalardan geçildi?

KARAŞ, projenin ilk aşamasından bahsederken, “Öncelikle kapsamlı bir literatür taraması yaptık ve sistem mimarisini oluşturan yazılım ve donanım bileşenlerini, geliştirilecek model ve yazılımların uygulama platformlarını ve 3B konumsal veritabanı mimarisi ayrıntılarıyla tanımladık. Daha sonra çalışma alanındaki bina kompleksine ait 3B Geometrik Bina Modelini ve bağlantılılık-komşuluk esasına göre tasarladığımız “3B Topolojik Yol Ağ Modeli”ni ürettik. Söz konusu modelleri üretirken doktora çalışmam esnasında geliştirmiş olduğum MUSCLE Model (MUlti directional SCanning for Line Extraction) isimli yöntemi kullandık. Bu yöntem sayesinde binaların kat planlarından, otomatik olarak 3B Yol Ağı Modeli ve 3B Bina Modellerinin üretimi mümkün olmaktadır. Oda, koridor gibi bina içi birimlerin öznitelik bilgilerinin de (oda no, kullanım amacı vb.) detaylı olarak elde edilmesinin ardından, tüm bunları birbirleriyle ilişkilendirilerek Konumsal Veri Tabanında bir araya getirdik.” dedi.

KARAŞ, ikinci aşamada ise, “Zeki Denetim Tekniklerini (İleri Beslemeli Yapay Sinir Ağları) kullanarak Akıllı Tahliye Modeli ve 3B dinamik ağlara yönelik, gerçek zamanlı olarak çalışan “Ağ Analizi Modülü”nü geliştirdik. Öte yandan RFID Tabanlı Konum Belirleme Sisteminin tasarladık ve bina içindeki RFID etiketlerinin yapıştırılacağı güzergah, yüzey ve noktaları belirledik. Az önce de belirttiğim gibi şu anda konum belirleme sisteminin kurulumunu ve ön testler üzerinde çalışıyoruz.” dedi.

Diğer yandan KARAŞ, “Binadaki tüm yolları kapsayacak şekilde, geliş ve gidiş yönünde ayrı ayrı olmak üzere ve periyodik aralıklarla foto-kare serilerinin çekimini gerçekleştiriyoruz. Söz konusu seriler, resim düzeltmesi ve mobil cihazlara göre boyutlandırma işlemlerinin ardından 3B konumsal veritabanı ile entegre edilecek ve böylece bir foto-kare kütüphanesi oluşturulacaktır. Daha sonra görsel, metinsel ve sözel yönergeleri gerçek zamanlı ve semantik olarak üretebilecek ve foto-kare serileriyle birlikte sunabilecek olan Yönerge Modülü geliştirilecektir.” dedi.

Projenin son aşamasında ise KARAŞ, “Sunucu-istemci mimarisi ve kablosuz iletişim altyapısı kurulacak, sunucu ve istemci tarafındaki ilgili script ve yazılımlar geliştirilecektir. Sistem çevresel ve insan kaynaklı alternatif girdileri göz önüne alan dinamik ağlar üzerinde, farklı yöntem ve senaryolara göre test edilecek, ardından test sonuçlarına göre gerekli iyileştirmeler yapılacak ve sonuçlar ortaya konacaktır.” dedi.

Telif Hakkı: © 2010 - 2018 Haberita - Tüm hakları saklıdır.